Nie. Umowa na okres próbny nie wlicza się ani do limitu 33 miesięcy, ani do limitu trzech umów na czas określony. Jest odrębnym rodzajem umowy o pracę, uregulowanym w art. 25 Kodeksu pracy. Limity „33 i 3” dotyczą wyłącznie umów zawartych na czas określony.
Dlaczego umowa próbna nie pomniejsza limitu „33 i 3”?
Umowa na okres próbny ma inny cel niż umowa na czas określony. Służy przede wszystkim sprawdzeniu kwalifikacji pracownika, jego przydatności do wykonywania określonego rodzaju pracy oraz wzajemnemu poznaniu warunków współpracy. Nie jest jeszcze terminowym zatrudnieniem planowanym jako kolejny etap pracy.
Umowa na czas określony służy natomiast zatrudnieniu pracownika przez z góry ustalony czas. To właśnie takie umowy podlegają ograniczeniom z art. 251 Kodeksu pracy. Zasadę można przedstawić następująco:
- Umowa na okres próbny – służy sprawdzeniu kwalifikacji i możliwości dalszego zatrudnienia.
- Umowa na czas określony – służy wykonywaniu pracy przez ustalony okres i jest wliczana do limitu 33 miesięcy.
- Limit liczby umów – obejmuje maksymalnie trzy umowy na czas określony, ale nie obejmuje umowy próbnej.
- Limit łącznego zatrudnienia – wynosi co do zasady 33 miesiące dla umów na czas określony zawartych między tymi samymi stronami.
Przykładowo, po trzymiesięcznej umowie próbnej pracodawca może zawrzeć z pracownikiem umowę na czas określony. Dopiero okres tej umowy terminowej zaczyna być uwzględniany przy obliczaniu limitu 33 miesięcy. Sama umowa próbna nie staje się pierwszą z trzech umów terminowych.
Kiedy umowa próbna może zostać zakwestionowana?
Brak wliczania do limitów dotyczy umowy, która rzeczywiście pełni funkcję próbną. Co do zasady z tym samym pracownikiem można zawrzeć ją ponownie tylko wtedy, gdy ma on wykonywać pracę innego rodzaju. Wielokrotne podpisywanie kolejnych umów próbnych na tym samym stanowisku, przy niezmienionym zakresie obowiązków, może zostać uznane za próbę obejścia prawa.
W takiej sytuacji sama nazwa dokumentu nie przesądza o jego charakterze. Jeżeli umowa próbna faktycznie zastępuje kolejną umowę na czas określony, może zostać zakwestionowana, a okres zatrudnienia potraktowany zgodnie z rzeczywistym charakterem umowy. Dlatego o tym, czy limit 33 miesięcy został naruszony, decyduje nie tylko treść umowy, lecz także cel jej zawarcia i faktyczne warunki pracy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W konkretnej sprawie należy przeanalizować wszystkie umowy, aneksy oraz okoliczności zatrudnienia.
