Umowa na okres próbny musi być zawarta na piśmie przed dopuszczeniem pracownika do pracy. Jej maksymalny czas zależy od planowanej długości kolejnej umowy, a pracodawca nie musi podawać przyczyny wypowiedzenia.
Pobierz wzór umowy na okres próbny w DOC lub pobierz wzór w PDF. Przed użyciem dokumentu uzupełnij go danymi stron, stanowiskiem, miejscem pracy, wynagrodzeniem i wymiarem czasu pracy.
Umowa na okres próbny – forma i cel
Umowa o pracę na okres próbny służy sprawdzeniu kwalifikacji pracownika oraz możliwości wykonywania określonego rodzaju pracy. Nie jest obowiązkowe zawieranie takiej umowy. Strony mogą od razu podpisać umowę na czas określony albo nieokreślony.
Jeżeli pracodawca wybiera okres próbny, dokument trzeba sporządzić na piśmie przed rozpoczęciem pracy. Brak pisemnej umowy przed dopuszczeniem pracownika do wykonywania obowiązków narusza przepisy Kodeksu pracy.
Jak długo może trwać okres próbny?
Okres próbny może trwać maksymalnie trzy miesiące, ale jego długość nie zawsze zależy wyłącznie od decyzji stron. Trzeba ją powiązać z przewidywanym czasem trwania kolejnej umowy o pracę.
| Planowany czas trwania umowy docelowej | Maksymalny okres próbny | Możliwe wydłużenie |
|---|---|---|
| Krótszy niż 6 miesięcy | 1 miesiąc | Jednorazowo o 1 miesiąc, jeżeli uzasadniają to warunki zatrudnienia i zapis w umowie |
| Od 6 do 12 miesięcy | 2 miesiące | Jednorazowo o 1 miesiąc, jeżeli uzasadniają to warunki zatrudnienia i zapis w umowie |
| Dłużej niż 12 miesięcy lub czas nieokreślony | 3 miesiące | Brak tego szczególnego wydłużenia o miesiąc |
W umowie można także przewidzieć przedłużenie okresu próbnego o czas urlopu lub innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika. Taka możliwość powinna zostać wyraźnie wpisana do dokumentu. Bez odpowiedniego postanowienia automatyczne wydłużenie okresu próbnego nie jest dopuszczalne.
Co powinna zawierać umowa?
Wzór trzeba dostosować do konkretnego zatrudnienia. Dokument powinien zawierać co najmniej:
- Dane stron – dane pracodawcy oraz pracownika
- Miejsce i datę zawarcia umowy – wraz z oznaczeniem rodzaju dokumentu
- Rodzaj pracy – stanowisko, funkcję albo opis powierzonych obowiązków
- Miejsce wykonywania pracy – wskazane zgodnie z rzeczywistymi warunkami zatrudnienia
- Wymiar czasu pracy – na przykład pełny etat lub określona część etatu
- Wynagrodzenie – jego wysokość oraz składniki
- Termin rozpoczęcia pracy i czas trwania umowy – z uwzględnieniem właściwego limitu
- Postanowienie o nieobecnościach – jeżeli strony mają dopuścić wydłużenie okresu próbnego o czas urlopu lub usprawiedliwionej nieobecności
Do umowy można dołączyć inne uzgodnienia, na przykład dotyczące zakazu konkurencji, ale nie mogą one naruszać przepisów prawa pracy. Pracownik zatrudniony na okres próbny korzysta z praw pracowniczych na zasadach określonych w Kodeksie pracy.
Jak wypowiedzieć umowę na okres próbny?
Wypowiedzenie powinno mieć formę pisemną. Umowę można również rozwiązać za porozumieniem stron, bez wypowiedzenia w przypadkach przewidzianych prawem albo z upływem okresu, na który została zawarta.
Długość okresu wypowiedzenia zależy od czasu trwania umowy próbnej:
- 3 dni robocze – gdy okres próbny nie przekracza 2 tygodni
- 1 tydzień – gdy okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie
- 2 tygodnie – gdy umowę zawarto na 3 miesiące
Pracodawca nie musi uzasadniać wypowiedzenia umowy na okres próbny. Wypowiedzenie nadal powinno zostać złożone w sposób prawidłowy, a przyczyna nie może być związana z kryterium dyskryminacyjnym ani naruszać szczególnej ochrony zatrudnienia.
Co trzeba zrobić przed rozpoczęciem pracy?
Przed dopuszczeniem pracownika do pracy pracodawca powinien sprawdzić, czy zostały wykonane wymagane czynności:
- skierowanie pracownika na wstępne badania lekarskie
- uzyskanie orzeczenia o braku przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku
- przeprowadzenie szkolenia wstępnego BHP
- przekazanie informacji o prawach i obowiązkach pracownika
- udostępnienie informacji wymaganych przez przepisy, regulamin pracy lub układ zbiorowy pracy
Koszty badań lekarskich i szkoleń BHP ponosi pracodawca. Niedopełnienie tych obowiązków przed rozpoczęciem pracy może skutkować odpowiedzialnością pracodawcy. Samo podpisanie umowy nie zastępuje badań ani instruktażu stanowiskowego.
Przed podpisaniem sprawdź przede wszystkim, czy czas trwania próby odpowiada planowanej umowie docelowej oraz czy dokument zawiera zapis pozwalający przedłużyć okres próbny o czas usprawiedliwionej nieobecności. Te dwa elementy najczęściej decydują o poprawności wzoru.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku nietypowych warunków zatrudnienia lub wątpliwości dotyczących ochrony pracownika warto skonsultować dokument z prawnikiem albo Państwową Inspekcją Pracy.
