Nowe przepisy dotyczące wliczania okresów prowadzenia działalności gospodarczej oraz pracy na umowach cywilnoprawnych do stażu pracy stanowią istotną zmianę w polskim systemie prawnym. Od 1 stycznia 2026 roku, działalność gospodarcza oraz umowy zlecenia będą miały wpływ na wiele uprawnień pracowniczych, co wprowadza większą równość w dostępie do świadczeń.
Jakie zmiany wprowadza nowelizacja ustawy?
Nowelizacja Kodeksu pracy, która zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2026 roku, wprowadza znaczące zmiany w sposobie obliczania stażu pracy. Dotychczas tylko zatrudnienie na podstawie umowy o pracę było uwzględniane przy określaniu stażu, co często dyskryminowało osoby prowadzące działalność gospodarczą lub pracujące na umowach cywilnoprawnych. Dzięki nowym przepisom, te formy aktywności zawodowej będą miały wpływ na uprawnienia pracownicze, takie jak wymiar urlopu wypoczynkowego, długość okresu wypowiedzenia czy prawo do nagród jubileuszowych.
Do stażu pracy wliczane będą:
- Okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej,
- Okresy wykonywania umów zlecenia i umów o świadczenie usług,
- Okresy zawieszenia działalności gospodarczej w celu opieki nad dzieckiem,
- Okresy pracy za granicą na podstawie innych umów niż stosunek pracy.
Warunki wliczania okresów do stażu pracy
Ważne jest, aby w trakcie tych okresów opłacane były składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Wyjątkiem będą niektóre okresy, takie jak ulga na start, gdzie składki nie były wymagane. Nowe przepisy pozwolą także na wliczanie do stażu okresów, w których osoba nie podlegała ubezpieczeniom z powodu odrębnych przepisów.
Jak potwierdzić okresy składkowe?
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) będzie odpowiedzialny za wydawanie zaświadczeń potwierdzających okresy składkowe. Pracownik musi złożyć wniosek o wydanie takiego zaświadczenia, korzystając z systemu teleinformatycznego eZUS. Ważne jest, aby wnioski były składane w formie elektronicznej, co zapewni szybsze i bardziej efektywne przetwarzanie danych.
Dokumentacja potrzebna do potwierdzenia stażu pracy
Pracownicy będą musieli przedłożyć odpowiednie dokumenty, które potwierdzą okresy pracy, takie jak zaświadczenia z ZUS, potwierdzenia z CEIDG, czy dokumenty podatkowe. W przypadku braku informacji w ZUS, pracownik będzie musiał dostarczyć własne dokumenty potwierdzające staż, co może obejmować umowy zlecenia, potwierdzenia opłaconych składek czy inne dowody pracy zarobkowej.
Co oznaczają zmiany dla pracowników?
Zmiany te mają na celu wyrównanie szans na rynku pracy, szczególnie dla osób, które pracowały na zasadach B2B lub na umowach cywilnoprawnych. Dzięki nowym przepisom, ich doświadczenie zawodowe będzie w pełni uznawane, co zwiększy dostęp do stanowisk wymagających potwierdzonego doświadczenia zawodowego oraz umożliwi korzystanie z pełni uprawnień pracowniczych.
Korzyści z nowelizacji dla pracowników
Nowelizacja przyniesie liczne korzyści dla pracowników, w tym:
- Zwiększenie wymiaru urlopu wypoczynkowego,
- Prawo do dłuższego okresu wypowiedzenia,
- Możliwość uzyskania nagród jubileuszowych,
- Dostęp do stanowisk wymagających doświadczenia zawodowego.
Jakie będą obowiązki pracodawców?
Pracodawcy będą musieli dostosować się do nowych przepisów, co oznacza konieczność aktualizacji wewnętrznych regulaminów oraz weryfikacji stażu pracy swoich pracowników. Będą również zobowiązani do uwzględnienia nowych okresów w systemach kadrowo-płacowych, co może wiązać się z dodatkowymi kosztami.
Przygotowania do wdrożenia nowych przepisów
Aby zapewnić płynne wdrożenie nowych przepisów, pracodawcy powinni:
- Przeprowadzić audyt aktualnych regulaminów pracy,
- Przygotować się na dodatkowe koszty związane z wyższymi odprawami i nagrodami,
- Zapewnić pracownikom odpowiednie wsparcie w zakresie dokumentacji.
Nowe przepisy są krokiem w stronę większej sprawiedliwości na rynku pracy, umożliwiając pełne uznanie doświadczenia zawodowego osób pracujących na różnych formach zatrudnienia.
Jakie wyzwania mogą napotkać pracownicy?
Mimo wielu korzyści, pracownicy mogą napotkać pewne wyzwania związane z wprowadzaniem nowych przepisów. Jednym z głównych problemów może być konieczność udokumentowania wszystkich okresów pracy, co może być szczególnie trudne dla osób, które pracowały za granicą lub na umowach cywilnoprawnych. W takich przypadkach kluczowe będzie zebranie i przedłożenie odpowiednich dokumentów mogących potwierdzić te okresy.
Warto podkreślić, że zmiany te mają na celu wyrównanie szans na rynku pracy i zapewnienie, że pracownicy będą mieli pełne prawa do świadczeń, na które zasługują.
Co warto zapamietać?:
- Nowelizacja Kodeksu pracy wejdzie w życie 1 stycznia 2026 roku, wprowadzając zmiany w obliczaniu stażu pracy.
- Do stażu pracy będą wliczane okresy działalności gospodarczej, umów zlecenia, opieki nad dzieckiem oraz pracy za granicą.
- Ważne jest opłacanie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w trakcie tych okresów, z pewnymi wyjątkami.
- Pracownicy muszą złożyć wniosek o zaświadczenie potwierdzające okresy składkowe w systemie eZUS, dostarczając odpowiednią dokumentację.
- Nowe przepisy zwiększą uprawnienia pracowników, w tym wymiar urlopu, okres wypowiedzenia oraz dostęp do nagród jubileuszowych.
